Proje Tanımı: Şehrimiz Başalan Yaylası’nda Uluslararası Karanlık Gökyüzü Birliği’nin belirlediği standartlara uygun bir şekilde Türkiye’nin ilk Karanlık Gökyüzü Parkının hayata geçirilmesi planlanmıştır.

Projenin Ortaya Çıkışı: Ülkemizin yerli ve milli teknoloji çalışmaları kapsamında belirlediği “Milli Uzay Programı” ve uzay ve astronomi alanındaki çalışmalar kurum ve kuruluşların gökyüzü ile olan irtibatını artırmıştır. Uluslararası düzeyde 6 kıta 22 farklı ülkede sertifikalı (260) farklı karanlık gökyüzü yeri bulunmaktadır. Ülkemizde de ilk olma özelliğini taşıyacak bu proje ile; yıldızların ve gök cisimlerinin gözle görülmesi, astronomi meraklılarına açık hava gözlem alanı sunulması, bilimsel, eğitsel ve kültürel etkinliklerle zenginleştirilen sürdürülebilir bir destinasyon oluşturulması gibi alt hedefler doğrultusunda planlanmıştır. Bir önceki plan döneminde(2020-2024) Bursa Büyükşehir Belediyesi ile koordineli bir şekilde ana sorumluluk kendilerinde olmak koşuluyla çalışmalarına başlanmıştır. İdaremizce koordinasyon odaklı beklentiler karşılanmıştır.

Projenin Beklenen Çıktıları:

1. Yerli ve milli teknoloji çalışmaları kapsamında gençlerin uzay ve astronomi alanındaki ufkuna katkı sunması
2. Bölgenin yıldız gökyüzü ve çıplak gözle gözlemlenebilir gök cisimleri açısından yeni bir cazibe merkezi haline gelmesi
3. Bölgeye gelen ziyaretçilerin gece-turizm faaliyetlerine katılım oranında artış; konaklama, yemek-içecek, ekipman kiralama gibi ekonomik hareketliliğin yükselmesi
4. Yerel turizm sezonunun uzaması veya geleneksel sezon dışı zamanlarda (örneğin kış-sonbahar) ziyaretçi sayısının artması sayesinde turizm altyapısının daha verimli kullanılması
5. Bilimsel-eğitsel faaliyetlerin (astro-gözlemler, okullara yönelik programlar, amatör astronomi etkinlikleri) gelişmesi; bölgeye gelen grupların sayısının artması
6. Işık kirliliğinin bölgede sistemli olarak ölçülüp kayıt altına alınması sayesinde çevresel farkındalığın yükselmesi; bölgedeki doğal yaşamın ve gökyüzü kalitesinin korunmasına yönelik bir “sürdürülebilir gökyüzü koruma” bilincinin yerleşmesi
7. Yerel halkın ve paydaşların projeye dahil olmasıyla birlikte bölge ekonomisine ve toplumsal katılıma olumlu katkı; bölgedeki sosyal sermayenin artması, yöre halkının turizme ve astronomi-temalı etkinliklere katılımının sağlanması
8. Bölgenin uluslararası “Karanlık Gökyüzü” sertifikasyonu kriterlerine uygunluğu nedeniyle marka değeri kazanması; bölgede oluşturulan yaşam alanının tanıtımı ve markalaşması sayesinde ulusal ve uluslararası medya/ziyaretçi ilgisinin artması.
9. Bölgenin doğal gece manzarasının korunması sayesinde “gece gökyüzünün güzelliği” algısının güçlenmesi — hem yerel halk için hem de gelen ziyaretçiler için değerli bir deneyim sunulması
10. Enerji verimliliği açısından ölçülebilir iyileşmeler (örneğin aydınlatma sistemlerinde daha az gökyüzüne yayılan ışık, yönlendirilmiş aydınlatma çözümlerinin uygulanması) ve dolayısıyla çevresel sürdürülebilirliğe katkı.
11. Uzun vadede bölgenin astro-turizm açısından bir “örnek lokasyon” olarak konumlanması; benzer projelere rehberlik edebilmesi, araştırma-çalışma ve iş birliği imkânlarının doğması

Proje Kapsamında Gerçekleştirilecekler:

1. Işık kirliliği, gökyüzü kalitesi ölçümleri gerçekleştirilecektir.
2. Uluslararası Karanlık Gökyüzü Birliği standartları odaklı proje sahası gözden geçirilecektir.
3. Orman vasfındaki arazinin tescil ve tahsis işlemleri gerçekleştirilecektir.
4. Vaziyet planı, alan kullanım planı, gelişim yönetim planı hazırlanarak OGM tarafından onaylanacaktır.
5. Uygulama projeleri hazırlanacak ve OGM tarafından onaylanacaktır.
6. Proje sahasında imalatlar gerçekleştirilecektir.
7. Proje sahası açılışa hazır hale getirilecektir.
8. Açılış gerçekleştirilecektir.

Proje Kapsamında Gerçekleştirilenler:

1. Bursa geneli 1000’den fazla ışık kirliliği, gökyüzü kalitesi ölçümleri gerçekleştirilmiş olup gökyüzü gözlemi için ideal olan 21,20 kadir değeri sahip olan Başalan Yaylası uygulama alanı olarak seçilmiştir.
2. Uluslararası Karanlık Gökyüzü Birliği standartları odaklı proje sahası gözden geçirilmiş olup akreditasyon şartlarını sağladığı tespit edilmiştir.
3. Orman Bölge Müdürlüğü ile işbirliği içerisinde orman vasfındaki arazinin BBB’ye tescil ve tahsis işlemleri gerçekleştirilmiştir.
4. Vaziyet planı, alan kullanım planı, gelişim yönetim planı hazırlanarak OGM tarafından onaylanmıştır. Kiralama ihalesi gerçekleştirilerek BBB tarafından tahsis alınmıştır.
5. Uygulama projeleri hazırlanmış olup OGM tarafından onaylanmıştır. Yaklaşık maliyet hazırlıkları tamamlanmış olup yapım sürecine geçilmiştir.
6. Proje sahasında: kamp alanları, günübirlik tesisler gibi çeşitli yapım işleri gerçekleştirilmiştir.
7. Proje sahası açılışa hazır hale getirilmiş olup 11 Ağustos 2024 tarihinde açılmıştır.