Proje Tanımı: Şehrimizde dönemsel olarak yaşanan hava kalitesi değişimlerini yakından takip etmek, kirletici unsurları tespit etmek, kök sorun analizleri gerçekleştirmek, sorunlara sürdürülebilir, kalıcı çözümler üretmek amaçları doğrultusunda planlanmıştır. Bu kapsamda mevcut hava kalitesi ölçüm ağımızı güçlendirerek; hava kalitesinin artırılması, kirletici unsurların yoğun olduğu bölgelerin tespit edilmesi ve nitelikli müdahalelerin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.

Projenin Ortaya Çıkışı: İnegöl’ün Fikri Platformu, Ben Başkan Olsam alt platformuna gönderilen vatandaş geri bildirimleri, İnegölün 2024 Vizyonu Çalıştayı Raporu ile İnegölün 2029 Vizyonu Çalıştayı Raporunda yer alan paydaş geri bildirimleri, İdaremiz tarafından hazırlanan stratejik planlar vb. doğrultusunda 2020-2024, 2025-2029 plan dönemlerinde “Hava Kalitesinin Artırılması” projesi planlanmıştır. İdaremizin 2020-2024 Stratejik Planı kapsamında; 2020 yılında Şehrimizin (8) farklı noktasına hava kalitesi ölçüm cihazları yerleştirerek “Hava Kalitesi İzleme Ağı” oluşturulmuştur. Cihazlardan elde edilen veriler ışığında kirletici unsurlara yönelik tespit ve değerlendirmeleri içeren “2021-2022 İnegöl Hava Kalitesini İzleme ve Değerlendirme Raporu” hazırlanmıştır. 2021 yılında, Bursa Uludağ Üniversitesi ile işbirliği içerisinde Prof. Dr. Sıddık Cindoruk’un katılımlarıyla İklim Değişikliği Eylem Planı çalışmalarına başlanmıştır. Bu çalışma ile de hava kalitesi kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. 2023 yılında İnegöl Sera Gazı Envanteri hazırlanmıştır. Tüm bu çalışmalar neticesinde yeni plan döneminde hava kalitesinin artırılmasına yönelik işbu proje planlanmıştır.

Projenin Beklenen Çıktıları:

1. 2029 yılı sonuna kadar mevcut ölçüm verileri odaklı hava kalitesi oranının %10 artırılması
2. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile koordineli şekilde her yıl en az 4 denetimin gerçekleştirilmesi
3. Elde edilen hava kalitesi raporları doğrultusunda ilgili tüm paydaşlarla her yıl 12 koordinasyon toplantısı yapılması
4. Sorunlu bölgelerde yerinde müdahale ile hava kalitesinin iyileştirilmesi
5. Mevcut ağ içerisindeki ölçüm cihazlarının kent genelinde lokasyonlarını değiştirilerek kirletici unsurların detaylı tespitlerinin gerçekleştirilmesi

Proje Kapsamında Gerçekleştirilecekler:

1. Hava kalitesi verileri düzenli olarak raporlanacak olup şeffaf bir şekilde kamuoyu ile paylaşılacaktır.
2. Mevcut ölçüm ağının sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla lisans bedeli ödenmesi, cihazların rutin bakımlarının yapılması sağlanacaktır.
3. Cihazların lokasyonları değiştirilerek kök sorun analizleri gerçekleştirilecektir.
4. Hava kalitesi odaklı hazırlanan mevcut raporlar elde edilen veriler doğrultusunda düzenli olarak güncellenecektir.
5. Denetim ve bilinçlendirme/farkındalık çalışmaları artırılarak idari yaptırımların azaltılması yönünde süreç yönetimi uygulanacaktır.

Proje Kapsamında Gerçekleştirilenler:

1. Hava kalitesi ölçüm ağının aktif edildiği 2020 yılında yaşanan Covid-19 salgını sebebiyle ticari işletmelerin faaliyetine ara vermesi, yarı zamanlı çalışması gibi sebeplerden kaynaklı iktisadi işletmeler kaynaklı kirletici unsurlarda ciddi azalış gözlenmiştir. Takip eden süreçte 2023, 2024, 2025 yıllarında (8) lokasyonda gerçekleştirilen ölçüm verileri karşılaştırıldığında PM25 verisi 46,2’den 23,0’e gerilemiş olup PM10 verisi ise 82,1’den 43,0’ gerilemiştir. PM25 verisi % 50,21 azalırken, PM10 verisi %47,62 azalmıştır. Son (3) yılda ortalama %48,91 hava kalitesinde kalite artışı gözlenmiştir.
2. 2025 yılı içerisinde hava kalitesi odaklı yapılan denetimler neticesinde mevcut ticari işletmelere (2597) kez denetim gerçekleştirilmiş olup endüstriyel üretim atığı yakan işletmelere gerekli uyarılar yapılmıştır. Uyarıları dikkate almayan (167) işletmeye idari yaptırım karar tutanağı tanzim edilmiştir.
3. 2025 yılında “Hava Kalitesinin İyileştirilmesi ve Doğalgaz Dönüşümünün Teşviki” odaklı rapor hazırlanmış olup bölgenin hava kalitesi ile doğalgaz kullanım oranları karşılaştırılarak doğalgaz teşviki öncelikli bölgeleri belirlenmiştir. İşbu rapor ilgili Bakanlığa arz edilmiş olup doğalgaz yatırım teşviki talep edilmiştir. Bu çalışma ile vatandaşların ısınma amaçlı doğalgaza geçiş sürecinin mali destek ile kolaylaştırılması amaçlanmıştır.
4. Ocak ayı içerisinde hava kirliliğinin önlenmesine yönelik gerçekleştirilen denetim faaliyetleri kapsamında toplam 527 adet soba denetimi yapılmıştır. Yapılan kontroller neticesinde, 400 adet sobada yürürlükte bulunan standartlara ve soba kullanım kurallarına uygun şekilde yakıt kullanıldığı tespit edilmiştir. Buna karşılık, 129 adet sobada mevzuata aykırı olarak kömür harici yabancı maddelerin yakıldığı belirlenmiş olup, söz konusu hususlarla ilgili gerekli idari işlemler başlatılmıştır. Denetimler, hava kalitesinin korunması ve çevre ile insan sağlığının olumsuz etkilenmemesi amacıyla periyodik olarak sürdürülecektir.
5. Şubat ayı içerisinde hava kirliliğinin önlenmesine yönelik gerçekleştirilen denetim faaliyetleri kapsamında toplam 400 adet soba denetimi yapılmıştır. Yapılan kontroller neticesinde, 271 adet sobada yürürlükte bulunan standartlara ve soba kullanım kurallarına uygun şekilde yakıt kullanıldığı tespit edilmiştir. Buna karşılık, 129 adet sobada mevzuata aykırı olarak kömür harici yabancı maddelerin yakıldığı belirlenmiş olup, söz konusu hususlarla ilgili gerekli idari işlemler başlatılmıştır. Denetimler, hava kalitesinin korunması ve çevre ile insan sağlığının olumsuz etkilenmemesi amacıyla periyodik olarak sürdürülecektir.
6. Mart ayı içerisinde hava kirliliğinin önlenmesine yönelik gerçekleştirilen denetim faaliyetleri kapsamında toplam 48 adet soba denetimi yapılmıştır. Yapılan kontroller neticesinde, 34 adet sobada yürürlükte bulunan standartlara ve soba kullanım kurallarına uygun şekilde yakıt kullanıldığı tespit edilmiştir. Buna karşılık, 14 adet sobada mevzuata aykırı olarak kömür harici yabancı maddelerin yakıldığı belirlenmiş olup, söz konusu hususlarla ilgili gerekli idari işlemler başlatılmıştır. Denetimler, hava kalitesinin korunması ve çevre ile insan sağlığının olumsuz etkilenmemesi amacıyla periyodik olarak sürdürülecektir.